z-z890078800330.webp)
ฟื้นฟูหลังโควิด
โพสต์เมื่อ : 2 ก.ค 2565 เวลา 7:19 น.
z-z929292116900.webp)
ฟื้นฟูหลังโควิด
ภาวะ Long Covid มีผลกระทบหลายระบบ ทั้งระบบประสาท ระบบกล้ามเนื้อ ระบบหายใจ ระบบภูมิคุ้มกัน ระบบการไหลเวียนโลหิต ทำให้ผู้ป่วยสูญเสียความสามารถในการหายใจ เหนื่อยง่ายและไม่มีออกซิเจนเพียงพอต่อการเคลื่อนไหวและการทำกิจวัตรบกพร่องลง
- ฟื้นฟูสมรรถภาพปอดและระบบประสาท-กล้ามเนื้อหายใจ
- ออกแบบโปรแกรมออกกำลังกายเฉพาะเพื่อนำออกซิเจนไปใช้ในการเคลื่อนไหวเพียงพอ
- ลดการยึดติดของข้อต่อ-กล้ามเนื้อ-โครงสร้างในการหายใจ
- ลดพังผืดที่ปอด
ใส่ Mask จนปวดหัว เวียนหัว แก้ยังไงได้บ้าง?
สาเหตุ หน้ากากแน่นกดทับบริเวณใบหน้า สานคาดดึงรั้งหู ทำให้กล้ามเนื้อและข้อต่อบริเวณใบหน้าและกะโหลดตึงรั้ง รวมถึงการหายใจที่ลำบากขึ้นหรือมีระดับ Co2 สูง ทำให้เวียนศรีษะร่วมด้วย โดยเฉพาะบุคคลที่ใช้หน้ากากเป็นเวลานาน
จะบรรเทาอาการเหล่านี้ได้อย่างไรบ้าง?
นวดคลึงใบหน้า
- สองมือประสานกันนิ้วโป้งกดบริเวณขมับ
- นวดคลึงวนๆ 10 รอบ
- ใช้นิ้วโป้งกดบริเวณใต้ต่อโหนกแก้ม
- กดค้างไว้ 10 วินาที
- ใช้นิ้วโป้งกดบริเวณใต้ฐานกะโหลด
- กดค้างไว้ 10 วินาที
- ใช้มือทางบริเวณหน้าผาก
- นวดคลึงวนๆ 10 รอบ
ออกกำลังกายหายใจร่วมกับบริหารใบหน้า
- นอนหงายชันเข่า ฝึกหายใจระกับท้องร่วมกับแกนกลางลำตัว (หายใจเข้าท้องป่อง หายใจออกเป่าลมออกทางปากแต่ท้องยังป่องอยู่)
- อ้าปากค้าง 5 วินาที
- แลบลิ้นให้สุดค้าง 5 วินาที
- จับใบหูแล้วดึงออกทางด้านข้างให้รู้สึกยืดตึงๆ บริเวณหู
- หากทำแล้วอาการไม่ดีขึ้นหรือแย่ลงให้หยุดทันที แล้วเข้ารับการตรวจร่างกายเพิ่มเติม เพื่อสาเหตุและแนวทางการรักษาที่ถูกต้อง
การรักษาทางกายภาพอื่นๆ
1.จัด ดัด ดึง ข้อต่อบริเวณศรีษะและใบหน้า
2.ออกแบบท่าออกกำลังกายเฉพาะบุตตลตามปัญหาและโครงสร้าง
3.เทคนิคการเพิ่มการไหลเวียนเลือด น้ำเหลืองและเส้นประสาท
4.เครื่องมือทางกายภาพบำบัด เช่น Laser เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเหลวภายใน
เกร็ดความรู้เพิ่มเติม
ยังไม่มีผลวิจัยว่าการใส่หน้ากากทำให้ส่งผลเสียในกลุ่มคนที่สุขภาพดี เช่น ขาด O2, เลือดเป็นกรด แต่อาจส่งผลเรื่องเหนื่อยง่ายหรืออุณหภูมิภายใต้หน้ากากที่เพิ่มสูงขึ้น และอาจส่งผลด้านจิตใจ เช่น วิตกกังวล, รู้สึกไม่สบายตัว จากการใส่หน้ากากนานๆ แต่ในกลุ่มคนที่มีปัญหาปอด เช่น เคยเป็นโควิด, หอบหืด, ปอดอุดกลั้นเรื้อรัง, จะทำให้การเปลี่ยน O2/Co2 แย่ลงและ Co2 คลั่งในปอด
หายจากโควิดแล้วใช่ว่าสบายดี? Long covid อาการต่อเนื่องหลังจากหายโควิด
เหนื่อยล้าไม่มีแรง เนื่องจากช่วงวลาในการพันฟื้นจะทำให้ผู้ป่วยเคลื่อยไหวลดลง ทำให้สูญเสียมวลกล้ามเนื้อประมาณ 2 เปอร์เซ็น รวมถึงผู้ป่วยจะใช้พลังงานในการต่อสูโรคจนเหนื่อยล้า
หายใจลำบาก, เจ็บหน้าอก ภาวะต่อเนื่องจากการที่เชื้อทำลายปอดทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของปอดลดลง เนื้อปอดถูกแทนที่ด้วยพังผืดหลังตากการเกิดภาวะปอดอักเสบ (post-covid-fibrosis) ทำให้ความสามารถในการขยายของปอดลดลง การแลกเปลี่ยนแก๊สมีประสิทธิภาพลดลง
เจ็บข้อต่อหรือกล้ามเนื้อ ผู้ป่วยพยายามกลับเข้าสู่กิจวัตรปกติอย่างรวดเร็วแม่จะอ่อนแอก็ตาม สิ่งนี้นำไปสูงการบาดเจ็บมากกว่าการฟื้นตัว กล้ามเนื้ออ่อนแรงเนื่องจากโรคทำให้สูญเสียสมรรถภาพ การเสื่อมนี้จะทำให้เกิดอาการปวดข้อ ตัวเชื้อทำลายปอดทำให้ปอดอักเสบอาจจะมีผลสืบเนื่องไปถึงการอักเสบของข้อต่างๆ ได้
อัตราการเต้นของหัวใจเร็วและไม่สม่ำเสมอ อาจจะมีผลจากการอักเสบของระบบทางเดินหายใจและหลอดเลือด
ภาวะสมองล้า (Brain fog) ภาวะบกพร่องทางสมอง ไม่สามารถจดจ่อกับความคิดหรือโฟกัสสิ่งใดได้ ไปจนถึง “ภาวะสมองล้า” สืบเนื่องตากภาวะเครียดสะสมเป็นระยะเวลนาน ภาวะบกพร้องทางสมอง สันนิษฐานว่าเกิดจากการสูญเสียการรับรู้ต่างๆ เป้นระยะเวลานาน เช่น การรับกลิ่น รสชาติ รวมถึงการพักฟื้นเป็นระยะเวลาหน้าโดยที่เคลื่อนไหวน้อยลง ภาวะอักเสบอาจเกิดขึ้นที่ระบบประสาทต่างๆ รวมถึงสมอง
วิตกกังวลและซึมเศร้า เนื่องมาจากหลายสาเหตุ เช่น การนอนโรงพยาบาลหรือแยกจากครอบครัวเป็นระยะเวลายาย ปัญหาเรื่องเศรษฐกิจ ปัญหาเรื่องสุขภาพ ฯลฯ
มีปัญหาเรื่องการนอน เช่น นอนไม่หลับ, นอนไม่อิ่ม, หลับๆ ตื่นๆ กัลวลหรือเครียดกับปัญหาสุขภาพ คนรอบข้าง ผลข้างเคียงจากยา ฯลฯ
ความสามารถในการมองเห็นลดลง มีเสีนงในหู, หูอื้อ อาจเกิดจากผลข้างเคียงของยากลุ่ม steroid, เชื้อไวรัสอาจจะมีการแพร่กระจายไปยังระบบประสาทอื่นๆ นอกจากระบบทางเดินหายใจและทำลายเยื่อบุต่างๆ ได้
Stroke (โรคหลอดเลือดสมอง) ร่างกายอาจจะมีการสร้างลิ่มเลือดขึ้นมาจากเกิดสภาวะการอักเสบที่ทางเดินหายใจ ส่งผลให้หลอดเลือดตีบแข็งหรือลิ่มเลือดอาจหลุดไปอุดหลอดเลือดสมองได้
